اکوسیستم اقتصاد دیجیتال در خاموشی گسترده: قطعی اینترنت و پایداری هزینهها
از شامگاه پنجشنبه ۱۸ دیماه که ایران وارد مرحله جدیدی از قطعی اینترنت ، دسترسی و دیجیتالی شد تا به امروز که هنوز مسیرهای ارتباطی با اختلال همراه هستند، بازیگران اکوسیستم اقتصاد دیجیتال با متحمل شدن زیانهای هنگفت و اخبار و گمانهزنیهای متناقض معطوف به گشایش اینترنت، در انتظارند تا شاید بهبودی رخ دهد.
از نظر کارشناسان و فعالان این حوزه، یکی از مهمترین اقدامات در راستای احیای کسبوکارها و تداوم جریان اقتصاد دیجیتال، تصمیمگیری قاطع و روشن حاکمیت است. بهگفته آنها بیثباتی در موقعیت کنونی و قطع و وصلیهای مستمر، بیبروبرگشت منجر به آسیبپذیری، خسارت و حتی انحلال کسبوکارها میشود. از دید آنها مشخص شدن مدت زمان محدودیتهای دسترسی یا موعد برقراری ارتباطات، باعث میشود تا صاحبان کسبوکارها به تصمیم و نگاهی برای آینده کاری خود برسند.
محسن صدری، مدیرعامل برسامتک درباره اهمیت تصمیمات حاکمیت با اهتمام مساله امنیت گفت: حکومت باید تصمیم قاطع بگیرد؛ اگر هم قرارست گشایشی صورت بگیرد باید حداقل تضمین اجرایی داشته باشد که این نوسانها، علاوهبر چالشهای موجود به فکر و دغدغه کسبوکارها اضافه نشود.
از نظر مهدی اسکویی، قائممقام مدیرعامل تریگاپ، مهمترین جای خالی فعلی اکوسیستم، ثبات است. او معتقدست اولین تکه پازل برای بازگشت نسبی مشاغل به روند کاری، برقراری ثبات به فضای کسبوکاری است. از نگاه اسکویی در مرحله دوم باید خسارت و ضرر و زیان وارد شده بر کسبوکارهای دیجیتالی بررسی و پرداخت شود. طبق گفته او در این دوره خاموشی مطلق، هزینههای کسبوکارها جاری بود و هست. پرداخت خسارت شاید بتواند تا حدی این زیان متحملشده را پوشش دهد.
انتظار؛ سپر روزهای ناپایدار
مدیرعامل برسامتک درباره تاثیرات شرایط کنونی بر روند سرمایهگذاران و سوژههای سرمایهپذیر گفت: همه شرایط فعلی را با تمام وجود احساس میکنیم. در این شرایط همه حق دارند که کاری نکنند و توجه و تلاششان روی بقا متمرکز باشد.
او همچنین اشاره کرد که در این موقعیت بحرانی، کسبوکارهای اکوسیستم اقتصاد دیجیتال و بهویژه هلدینگهای سرمایهگذاری با حداکثر ریسک درحال تداوم مسیر کاری هستند که همین موضوع میتواند تهدید جدی برای موجودیت اکوسیستم بهشمار آید.
قائممقام مدیرعامل تریگاپ معتقدست در وضعیتی که حتی سادهترین رکن همکاری یعنی دسترسی فراهم نیست طبیعتا برنامه و عملیات سرمایهگذاری به تاریخی در آینده موکول میشود. طبق گفته او تعامل شرکتها با یکدیگر و افراد دارای سوژه نیازمند وجود حداقلهایی است که عمدتا به اینترنت وابسته و بهدشواری محقق میشود.
صدری، مدیرعامل برسامتک پیرو پایداری هزینههای کسبوکارهای دیجیتال اشاره کرد که متاسفانه در قطعی کامل هم هزینهها تداوم دارد و هزینه بخشهایی مانند بیمه و مالیات همواره برقرارست. از نظر او این موضوع در شرایطی که کسبوکارها و ارکان اقتصاد دیجیتال از هیچگونه دسترسی برای فعالیت برخوردار نبودند به آنها آسیب وارد میکند.
صدری با استناد به تجربههای اخیر افزود که فعالیت شرکتهایی که مستقیما با اینترنت در ارتباط نیستند هم در این مدت تحت تاثیر قرار گرفته و متوجه خسارتهای سنگینی شدهاند.
مدیرعامل برسامتک پیرو روند نزولی فعالیت اکوسیستم فناور و نوآور در روزهای اخیر به شکلگیری ضررهای پنهان توجه کرد. بهگفته او شاید بعدها این ضررهای پنهان آشکار و مشخص شده و ممکن است هیچگاه جبران نشود.
از نظر کارشناسان و فعالان اکوسیستم اقتصاد دیجیتال و حوزه سرمایهگذاری، همه ارکان جامعه و کسبوکاری در این مدت، زیان میبینند و نمیتوان گفت در این مساله استثنائی وجود دارد. اما اگر بخواهیم لیستی از آسیبپذیرترین دستههای کاری برشماریم میتوان تجارت الکترونیکی، فینتک، تبلیغات و کسبوکارهای دیجیتالی شخصی را در ابتدای این فهرست قرار داد.
مبنای طرح اسامی این حوزههای کاری ناشی از فعالیت تمام و کمال بر بستر اینترنت و نداشتن جایگزینی برای ادامه فعالیتشان است.
درجا زدن برای عقب نرفتن
تصمیم و رفتار مالی افراد و حتی سرمایهگذاران عمده تا پیش از ۱۸ دیماه بیشتر از همیشه به سمت و سوی خرید ارز و فلزات گرانبها میل داشت. البته که سرازیر شدن سرمایه به این مقصد، موضوع جدیدی نیست و بیش از یکسال است که متاثر از افزایش بیسابقه قیمت طلا و نقره و همچنین تورم صعودی، این رفتار تکرار و مشاهده میشود. اما اقدامات سرمایهگذاری در این هفتهها زیرسایه شرایط کلان کشور و بازارها تقریبا روی همان سناریو حفاظت از دارایی باقی ماند. هرچند فلزات گرانبها و ارز قیمتگذاری میشدند اما عملا خرید و فروشی صورت نمیگرفت. با توجه به نمودارهای مالی و بالا رفتن قیمت طلا و ارز، دور از انتظار نیست که تصمیمات سرمایهگذاری همچنان حول همین دارایی اتخاذ شود.
طبق گفته اسکویی، قائممقام مدیرعامل تریگاپ فضای سرمایهگذاری در اکوسیستم اقتصاد دیجیتال فراخور متوقف شدن فعالیتها در مرحله صبر و انتظار قرار دارد. او همچنین اشاره کرد که اکنون عموم افراد و فعالان این حوزه منتظر مساعد شدن شرایط و بهدنبال آن طراحی برنامه مسیر کاری هستند.
صدری هم اشاره کرد که متاسفانه در بسیاری از حوزهها سرمایه به سمت ارز و فلزات گرانبها و داراییهای نقدشونده بهمنظور حفظ حداقل سرمایه حرکت میکند. از نظر او این رفتارها به تقویت بازارهای مالی موازی و کمرنگ شدن مفهوم اصلی سرمایهگذاری در حوزههای مستعد منتنج میشود. اما او اشاره کرد که در وضعیت اینچنینی همه افراد حق دارند که برای نگهداری دارایی و سرمایه خود این کار را انجام دهند. او همچنین نسبت به عواقب ناگوار تقویت این بازارهای مالی و تمرکز سرمایه در آنها هشدار داد.
