عسل و اخلاق وگان: حقیقتی که باید بدانید

مقدمه

سبک تغذیه‌ی گیاه‌خواری یا وگان‌بودن ، تأکیدی بر کاهش استفاده از محصولات حیوانی دارد؛ هم برای سلامت فرد و هم برای محیط‌زیست و اخلاق . اما گاهی مرزها دقیق نیستند: مثلاً در مورد محصولی مثل عسل، که تولید آن توسط زنبورها انجام می‌شود، این سؤال پیش می‌آید که «آیا برای وگان‌ها پذیرفتنی است؟». این پرسشِ اصلی ماست. در ادامه ابتدا به ماهیت عسل می‌پردازیم، سپس دیدگاه وگان‌ها را بررسی می‌کنیم، بعد از آن مضرات مصرف محصولات حیوانی و فواید منابع گیاهی را مرور می‌کنیم، و در نهایت نتیجه می‌گیریم.

بخش اول: عسل چیست و چگونه تولید می‌شود؟

عسل محصول طبیعی است که توسط زنبور عسل تولید می‌شود: زنبورها شهد گل‌ها را جمع می‌کنند، وارد کندو می‌کنند، در آنجا تبدیل به عسل می‌شود و زنبورها آن را ذخیره می‌کنند تا در فصولی که شهد کمیاب است، استفاده کنند. Medical News Today+2NDTV Food+2
پس بخشی از کار تولید عسل، کار حیاتی برای حیات زنبورهاست.

فرآیند برداشت عسل

در هنگام برداشت عسل، انسان‌ها وارد کندو می‌شوند، بخش‌هایی از عسل ذخیره‌شده را خارج می‌کنند، و معمولاً برای جبران، گاهی شهد جایگزین یا شربت‌های قندی به زنبورها می‌دهند. healthline.com+2VeganFriendly.org.uk |+2
همچنین ممکن است زنبورها تحت استرس قرار بگیرند یا جمعیت‌شان آسیب ببیند. Vegan FTA+1

نتیجه: عسل و جایگاه آن

با این توضیح، می‌توان گفت عسل «محصول زنبوران» است، نه صرفاً یک محصول گیاهی که مستقیماً از گیاهان استخراج شده و نیاز به حیوان نداشته باشد.

بخش دوم: دیدگاه وگان‌ها درباره مصرف عسل

در میان افرادی که رژیم وگان دارند، دو دیدگاه عمده وجود دارد:

الف) دیدگاه «عسل غیر وگان است»

بسیاری از وگان‌ها معتقدند که مصرف عسل مغایر با فلسفه وگان‌بودن است، زیرا:

• زنبورها هم «حیوان» محسوب می‌شوند (اگرچه حشره‌اند، اما عضو حیواناتند) و استفاده از محصول آنها به معنای بهره‌کشی از حیوان است. The Environmental Literacy Council+1
• برداشت عسل می‌تواند به زنبورها آسیب بزند، ذخایر غذایی‌شان کاهش یابد، یا روش‌هایی استفاده شود که برای زنبورها مطلوب نیست. PETA+1
  بنابراین بسیاری از انجمن‌های وگان (مثلاً The Vegan Society) عسل را در فهرست محصولات وگان‌پسند نمی‌دانند. The Vegan Society+1

ب) دیدگاه متفاوت: امکان استفاده با ملاحظات

در عین حال، برخی افراد وگان، با این استدلال که در برخی موارد زنبورها آسیبی نمی‌بینند یا عسل از مزارع کوچک کاملاً مراقبت‌شده تأمین شده است، ممکن است عسل را مصرف کنند. اما این استدلال غالب نیست. The Times of India
به‌طور کلی، پاسخ رایج این است: «خیر، عسل معمولاً وگان نیست». Medical News Today

نتیجه آن بخش

اگر شما وگان هستید و به فلسفه «کاهش هرگونه بهره‌کشی از حیوانات» پایبندید، بهتر است عسل را کنار بگذارید یا به جای آن گزینه‌های گیاهی جایگزین را بررسی کنید.

بخش سوم: مضرات مصرف محصولات حیوانی

در این بخش نگاه می‌اندازیم به آنچه تحقیقات نشان داده‌اند درباره مصرف زیاد یا ناصحیح محصولات حیوانی.

بیماری‌های قلبی، دیابت و سرطان

مطالعات نشان داده‌اند که رژیم‌هایی که به‌طور عمده از محصولات حیوانی استفاده می‌کنند، با ریسک بیشتری برای بیماری‌های قلبی-عروقی، دیابت نوع ۲ ، و برخی سرطان‌ها همراه‌اند. برای مثال، یک بررسی سیستماتیک نشان داد که رژیم‌های گیاهیِ سالم می‌توانند خطر ابتلا به دیابت، بیماری‌های قلبی، سرطان و مرگ‌ومیر زودرس را کاهش دهند. BioMed Central+1
همچنین گزارش شده است که کسانی که رژیم گیاهی یا گیاهی‌محور دارند، پایین‌تر بودن فشار خون، کلسترول بد (LDL) و شاخص توده بدنی را تجربه کرده‌اند. PMC

چربی اشباع، کلسترول، و اثرات محیطی

مصرف گوشت قرمز یا محصولات لبنی می‌تواند به دلیل وجود چربی اشباع و کلسترول بالا، موجب افزایش فشار خون، تصلب شرایین، و دیگر خطرات شود. همچنین صنعت دامداری تأثیر مهمی در مصرف آب، تولید گازهای گلخانه‌ای و تخریب محیط دارد؛ لذا کاهش مصرف محصولات حیوانی هم برای سلامت فردی و هم برای سلامت سیاره، مفید است. MDPI

نکاتی برای مدنظر

البته لازم است تأکید شود که تنها مصرف حیوانی بودنِ رژیم، دلیل قطعی این بیماری‌ها نیست و کیفیت رژیم، نوع فرآوری و نوع محصول حیوانی هم اهمیت دارند. به‌عنوان مثال، محصولات حیوانی بسیار فرآوری‌شده نیز می‌توانند خطرناک‌تر باشند.

بخش چهارم: مزایای منابع جایگزین گیاهی

اگر تصمیم بگیرید عسل یا سایر محصولات حیوانی را کاهش دهید، جایگزین‌های گیاهی و فواید آنها چیست؟

جایگزین‌های گیاهی برای عسل

چند گزینه گیاهی هستند که می‌توانند به‌جای عسل استفاده شوند:

• شیره‌ی درخت افرا (maple syrup) healthline.com
• شیره‌ی خرما یا شیره‌های مشابه Real Simple
• شهد آگاو (agave nectar) Real Simple
  این جایگزین‌ها از حیوانات استفاده نمی‌کنند و برای کسانی که رژیم وگان دارند، مناسب‌ترند.

فواید عمومی منابع گیاهی

رژیم‌هایی که بر منابع گیاهی تمرکز دارند، چند مزیت دارند:

• افزایش فیبر، کاهش چربی اشباع، بهبود سلامت روده: مطالعات نشان داده‌اند که رژیم‌های گیاهی می‌توانند میزان فیبر را افزایش داده، التهاب را کاهش دهند و عملکرد متابولیک را بهبود بخشند. MDPI+1
• کاهش ریسک بیماری‌های مزمن: همان‌گونه که پیش‌تر گفته شد، مصرف بیشتری از غذاهای گیاهی سالم با کاهش خطر بیماری‌های قلبی، دیابت و سرطان همراه بوده است. OUP Academic
• جنبه محیطی و اخلاقی: منابع گیاهی معمولاً مصرف منابع کمتری دارند (آب، زمین، گازهای گلخانه‌ای) و فشار کمتری بر حیوانات وارد می‌کنند.

نکات مهم برای انتخاب جایگزین

با این حال، فقط گیاهی بودن کافی نیست؛ کیفیت آن ماده هم مهم است. انتخاب مواد غذایی گیاهی فرآوری‌شده زیاد، یا با قند یا شکر افزوده، ممکن است فواید را کاهش دهد. مطالعات هشدار داده‌اند که رژیم‌های گیاهی که عمدتاً مبتنی بر غذاهای بسیار فرآوری‌شده باشند، ممکن است دارای ریسک‌های خاص باشند. PMC
پس کلید کار، برنامه‌ریزی درست و تنوع مناسب است.

بخش پنجم: نتیجه‌گیری و توصیه‌های عملی

در جمع‌بندی می‌توان گفت:

• اگر وگان هستید یا به سمت وگان‌بودن می‌روید، لازم است بدانید که بسیاری از وگان‌ها عسل را مصرف نمی‌کنند، زیرا تولید آن با موضوع بهره‌کشی از زنبورها ارتباط می‌یابد.
• اگر تصمیم به حذف عسل می‌گیرید، گزینه‌های گیاهی جایگزین دارد که می‌توانند در شیرینی‌پزی، روی نان، چای یا قهوه استفاده شوند.
• کاهش مصرف محصولات حیوانی می‌تواند مزایای مهمی برای سلامت فردی، محیط و حیوانات داشته باشد، ولی لازم است مراقب باشیم که رژیم گیاهیِ ما متنوع و کامل باشد تا کمبودی ایجاد نکند.
• اگر عسل را کنار می‌گذارید، بهتر است به ترکیب رژیم گیاهی‌تان توجه کنید: حبوبات و غلات کامل برای پروتئین، سبزیجات رنگی برای میکرو‌مغذی‌ها، مغزها و دانه‌ها برای چربی خوب، و جایگزین‌های شیرینی گیاهی.
• در پایان، انتخاب نهایی با خود شماست: آیا برایتان پذیرفتنی است که عسل را مصرف کنید یا ترجیح می‌دهید آن را حذف کنید؟ مهم این است که با آگاهی انتخاب کنید.

منابع

1. “Is Honey Vegan?” Healthline. healthline.com
2. “Is Honey Vegan? A Deep Dive into a Sticky Subject.” The Environmental Literacy Council. The Environmental Literacy Council
3. “Do Vegans Eat Honey?” PETA. PETA
4. “Is Honey Vegan? Reasons for and Against Using Honey.” Medical News Today. Medical News Today
5. “Why Go Vegan | Honey Industry.” The Vegan Society. The Vegan Society
6. Akshat Vora, Jina Shah, “Effects of Consuming Animal Products on Health.” The Jain Vegan Initiative. thejainveganinitiative.org
7. “Vegetarian and vegan diets: benefits and drawbacks.” Oxford Academic, European Heart Journal. OUP Academic
8. “Vegetarian and vegan diets: …” PMC (National Library of Medicine). PMC
9. “Plant‑based diets provide a vast array of health benefit.” Medical News Today. Medical News Today
10. RealSimple article on vegan honey alternatives. Real Simple

برای مطالعه بیشتر

Factory Farming: Cruelty for Humans, Animals and the Planet

Animals

Environment

Humans

Take Action

https://www.linkedin.com/company/Vegland/

https://virgool.io/VegLand

Building a Kinder World for Animals, Humans, and the Planet

همه چیز درباره گیاهخواری: برای کسانی که به زمین، حیوانات، تندرستی و انسانیت اهمیت می دهند.

https://www.instagram.com/mehravamag/